Gruzińskie wina pod lupą.
Grupa winiarzy z województwa śląskiego z wizytą studyjną w Kachetii.
Tradycyjne wina z amfor, nowoczesne technologie winifikacji i enoturystyka na światowym poziomie – to główne elementy, z jakimi zapoznali się uczestnicy wyjazdu studyjnego w jednym z najważniejszych ośrodków winiarskich regionu.
Wyjazd miał na celu poznanie pełnego spektrum gruzińskiego winiarstwa – od rodzinnych gospodarstw produkujących wina naturalne po duże przedsiębiorstwa eksportujące trunki na rynki światowe. Szczególną uwagę poświęcono metodzie fermentacji w glinianych amforach qvevri, wpisanej na listę UNESCO, oraz modelom łączenia rolnictwa z usługami turystycznymi.
Zaczynamy od historii i tradycji.
Metoda qvevri to starożytna gruzińska tradycja produkcji wina, polegająca na fermentacji i leżakowaniu w dużych glinianych amforach zwanych qvevri, które są zakopywane pod ziemią. Ten sposób pozwala na stabilizację temperatury, nadając winu charakterystyczny smak i bogactwo garbników, szczególnie widoczne w winach pomarańczowych.
Pierwszym przystankiem było Museum of Qvevri and Qvevri Wine w Napareuli, gdzie uczestnicy zaznajomili się ze szczegółami tradycji produkcji wina w zakopanych w ziemi amforach – kvevri, która sięga ośmiu tysięcy lat, technologią fermentacji oraz tradycyjną strefą produkcyjną. Poznali również regiony, które podtrzymują tę tradycję do dnia dzisiejszego. XI-wieczny Monastyr Alaverdi, jedno z najstarszych miejsc związanych z monastycznym winiarstwem w Gruzji gdzie mnisi od wieków do dnia dzisiejszego produkują tutaj wina metodą kvevri był wzorowym przykładem historii winiarstwa w Gruzji.
Kolejne punkty programu to m.in. Corporation Kindzmarauli, czyli jedna z najbardziej rozpoznawalnych gruzińskich marek, producent win półsłodkich, w tym słynnego Kindzmarauli (Saperavi półsłodkie z mikrostrefy Kindzmarauli) oraz spektakularna Kvareli Wine Cave czyli 7,7 kilometrowa jaskinia wykuta w skale z naturalnie stałą temperaturą 12–14°C służąca jako unikalna piwnica win. Jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc winiarskich w Gruzji.
Nowoczesność i tradycja obok siebie.
Uczestnicy odwiedzili również:
- historyczne Tsinandali Estate, rezydencja rodu Czawczawadzich – miejsce narodzin europejskiego stylu produkcji wina w Gruzji. Muzeum prezentuje połączenie historii, kultury i tradycji enologicznej.
- butikową Kerovani Winery – mała winiarnię produkująca wina naturalne i kvevri. Rodzinne gospodarstwo, które oferuje edukacyjny kontakt z lokalnym rzemiosłem.
- innowacyjną Giuaani Winery – nowoczesna winiarnia łącząca tradycyjne gruzińskie metody z europejskimi technologiami. Znana z wysokiej jakości win qvevri.
- naturalną winiarnię Gotsa Family Wines, słynącą z biodynamicznej filozofii, rodzinna naturalna winiarnia, położona w górskiej strefie pod Tbilisi. Słynie z ekologicznego podejścia i produkcji win niefiltrowanych. Miejsce wyjątkowe i prawdziwie gruzińskie. Właściciel ukazał piękno, historię i pasję do produkcji wina, które towarzyszy Gruzinom przez całe życie. To właśnie to miejsce skradło serca uczestników.
Program wzbogaciły również wizyty w Kiketi Farm Wine, malownicze gospodarstwo w górach w okolicy Tbilisi. Produkują wina rzemieślnicze, sery i lokalne produkty. Château Mukhrani jedna z najbardziej prestiżowych winiarni Gruzji, inspirująca się francuskim modelem château. Produkują wina premium i prowadzą szeroką ofertę enoturystyczną. Winiarni Guramishvili’s Marani winiarnia należąca do drugiego największego holdingu winiarskiego w Gruzji. Produkcja oparta na winach qvevri i tradycyjnej kuchni.
Podczas wyjazdu mogliśmy porównać różne modele funkcjonowania winiarni, technologie produkcji oraz podejścia do marketingu i obsługi turystycznej. Degustacje obejmowały zarówno klasyczne odmiany Kachetii – takie jak Saperavi, Rkatsiteli czy Kisi – jak i wina naturalne o charakterystycznej bursztynowej barwie.
Gruzja jako inspiracja dla polskiego winiarstwa
Gruziński model rozwoju winiarstwa i enoturystyki jest wartościową inspiracją dla polskich producentów oraz instytucji doradczych. Gruzini pokazują, jak skutecznie łączyć rolnictwo z kulturą, gastronomią i lokalną tożsamością. Na szczególną uwagę zasługuje również profesjonalizacja usług turystycznych – od estetyki obiektów po kompleksową ofertę degustacyjną. Jest to kierunek wart analizy w kontekście rozwoju polskiej enoturystyki.
Kachetia pozostaje kluczowym regionem winiarskim Gruzji i wzorem efektywnego wykorzystania dziedzictwa kulturowego w rozwoju wsi. Metoda qvevri to unikatowy element, który może stać się przedmiotem współpracy edukacyjnej między krajami. Synergia rolnictwa, turystyki i gastronomii to model, który warto promować także w Polsce.
Winiarstwo w Polsce przeżywa obecnie okres dynamicznego rozwoju i profesjonalizacji. Widać to w statystykach, rosnącej jakości wina i popularności enoturystyki. Polskie wina regularnie zdobywają wysokie noty i medale w prestiżowych konkursach krajowych i międzynarodowych. Powstają i rozwijają się szlaki winne, polskie winnice stają się coraz popularniejszym celem podróży. Winiarstwo rozwija się również dzięki wspólnym działaniom stowarzyszeń winiarskich, które przekazują zdobytą wiedzę i wspierają się wzajemnie.
Wyjazd studyjny do Gruzji był okazją do zdobycia praktycznej wiedzy, nawiązania kontaktów oraz porównania rozwiązań stosowanych w Polsce i w Gruzji. Gruzińskie winiarstwo głęboko zakorzenione w tradycji, a jednocześnie otwarte na nowoczesność. My również możemy być dumni bo polskie wino nie jest już tylko ciekawostką lecz pełnoprawnym elementem europejskiej mapy winiarskiej. Stawiajmy na jakość naszych win bo dobre wino obroni się samo.
Anna Ziębacz
Koordynator Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich +
Zdj. A. Ziębacz
Chcesz zostać Partnerem KSOW – zarejestruj się na stronie ksowplus.pl