RELACJA Z WYJAZDU STUDYJNEGO Z ZAKRESU HODOWLI BYDŁA „ZDROWE RACICE – PROFILAKTYKA I PRAKTYKA”
Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie zrealizował w dniach 13-15 kwietnia 2026 r. wyjazd studyjny w ramach realizacji operacji KSOW+ pn. „Zdrowe racice – profilaktyka i praktyka dla hodowców bydła” do miejscowości Góra w województwie dolnośląskim, gdzie znajduje się siedziba rodzinnej firmy Weish International Waszti Weihs. Firma Weihs istnieje na rynku od 1997 roku i jest certyfikowana przez Krajowe Stowarzyszenie Korektorów i Terapeutów Racic. Założycielem szkoły korektorów racic jest technik weterynarii Jan Weihs – niekwestionowany autorytet w tej dziedzinie – praktyk, wykładowca oraz autor publikacji w czasopismach specjalistycznych, takich jak „Top Agrar”, „Hoduj z głową” czy „Weterynaria w terenie”.
CEL WYJAZDU STUDYJNEGO
Celem operacji było podniesienie kwalifikacji hodowców bydła w zakresie profilaktyki weterynaryjnej, wczesnego diagnozowania urazów i chorób układu ruchu oraz prawidłowej korekcji racic. Działania te miały na celu poprawę zdrowotności stad, ograniczenie stosowania antybiotyków oraz zwiększenie opłacalności ekonomicznej produkcji.
ZAKRES TEMATYCZNY WARSZTATÓW
- Podstawy anatomii i biomechaniki racic
- Rozpoznawanie najczęstszych schorzeń racic, przyczyny i skutki technopatii palców bydła
- Zasady prawidłowej korekcji racic
- Zastosowanie odpowiednich narzędzi i technik pracy
- Znaczenie profilaktyki w utrzymaniu zdrowia racic
- Zasady bezpieczeństwa pracy.
PROGRAM I METODY SZKOLENIOWE OBEJMOWAŁY:
- wykłady teoretyczne, które przeprowadzili wykwalikowani specjaliści: lek. wet Michał Hądzlik (specjalista chorób przeżuwaczy i rozrodu zwierząt), lek. wet. Sławomir Koźmiński – autor referatu na temat wpływu kulawizn na produkcje w stadzie bydła mlecznego i stada bydła mięsnego, oraz dr Krzysztof Białoń, który przedstawił zagadnienia dotyczące bydła mlecznego i zastosowania sztucznej inteligencji w diagnostyce kulawizn u bydła,
- pokazy praktyczne,
- ćwiczenia na giczach, z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu,
- konsultacje z prowadzącymi,
- wizualizacje pola widzenia krowy naganianej do poskromu.
ADRESACI PROJEKTU
Adresatami projektu byli hodowcy bydła mlecznego i mięsnego, doradcy rolniczy oraz mieszkańcy obszarów wiejskich.
OSIĄGNIĘTE CELE WYJAZDU STUDYJNEGO
Podczas wyjazdu studyjnego do miejscowości Góra uczestnicy mieli okazję zapoznać się z techniką prawidłowej korekcji racic. Każdy uczestnik brał udział w warsztatach i samodzielnie przeprowadzał korekcję racic na giczach przy użyciu specjalistycznego sprzętu, pod okiem doświadczonych specjalistów. Zawód ten wymaga kompleksowej wiedzy z zakresu medycyny weterynaryjnej oraz zootechniki.
Przedstawiono uczestnikom praktyczne zalecenia, które powinni stosować w swoich gospodarstwach.
Korekcję racic wszystkich krów należy przeprowadzać około 9 tygodni przed porodem. Krowy należy kontrolować i leczyć w przypadku kulawizn również w okresie zasuszenia. Kontrole powinny odbywać się co dwa tygodnie, aby w okresie okołoporodowym nie doszło do schorzeń racic i komplikacji po wycieleniu. Kolejne korekcje powinny być wykonywane systematycznie: między 40. a 100. dniem laktacji, a następnie około 150. dnia. Krowy starsze (powyżej 5. laktacji) powinny być poddawane korekcji racic cztery razy w roku. Regularna korekcja co 4-5 miesięcy zmniejsza ryzyko wystąpienia krwiaków o 14%, zmian linii białej o 29%, a wrzodów o 41%.
Zapewnienie zwierzętom odpowiednich warunków bytowych oraz przestrzeganie zasad profilaktyki ma kluczowy wpływ na zdrowotność i zdolności produkcyjne krów. Jak podkreślali zgodnie wszyscy prelegenci części wykładowej, na problem schorzeń racic należy patrzeć kompleksowo. Zaangażowani powinni być:
• lekarz weterynarii opiekujący się stadem,
• korektor racic posiadający certyfikat Krajowego Stowarzyszenia Korektorów i Terapeutów Racic,
• żywieniowiec,
• zootechnik,
• a przede wszystkim właściciel zwierząt.
Omówiono również nowe technologie stosowane w gospodarstwach utrzymujących krowy ras mlecznych, z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI) w diagnostyce kulawizn oraz stanów zapalnych. Prezentację tej technologii przedstawił dr inż. Krzysztof Białoń. System polega na zastosowaniu bolusa smaXtec umieszczanego w żwaczu zwierzęcia, który umożliwia monitoring stanu zdrowia krowy bezpośrednio z jej wnętrza. Urządzenie wysyła alerty, gdy krowa wykazuje następujące objawy:
- spadek temperatury,
- wzrost temperatury,
- zmniejszona aktywność,
- objawy rui,
- zbliżające się wycielenie,
- zmniejszone przeżuwanie,
- niewystarczające cykle picia,
- stres cieplny,
- zmniejszone wykorzystanie paszy.
Szybka reakcja hodowcy w powyższych stanach fizjologicznych zwierzęcia może uratować jego zdrowie i życie, a tym samym pozwala uniknąć strat ekonomicznych w hodowli.
Operacja obejmowała dwudniowe warsztaty dla hodowców bydła, łączące zajęcia teoretyczne i praktyczne. W pierwszym dniu przeprowadzono zajęcia dotyczące chorób racic i czynników wpływających na zdrowotność bydła, prawidłowego żywienia, wskaźników rozrodu w kontekście zdrowotności racic oraz przedstawiono nowoczesne technologie i urządzenia do poskramiania bydła, z uwzględnieniem dobrostanu zwierząt. W drugim dniu odbyły się zajęcia teoretyczne i praktyczne z zakresu prawidłowej korekcji racic, nowoczesnych technologii stosowanych w profilaktyce oraz wykrywaniu urazów i chorób kończyn, zastosowania sztucznej inteligencji w diagnostyce racic oraz prezentacja poskromów.
Operacja miała na celu – zgodnie z Planem Strategicznym WPR – edukację rolników w zakresie poprawy dobrostanu bydła, bezpieczeństwa żywnościowego oraz ochrony środowiska poprzez ograniczenie stosowania antybiotyków i wykorzystanie prewencji w hodowli zwierząt wysokoprodukcyjnych, w szczególności krów mlecznych.
W stadach krów wysokoprodukcyjnych kulawizny i choroby racic występują nawet u 50% populacji. Problem ten bywa lekceważony przez hodowców i często wykrywany zbyt późno, co prowadzi do spadku produkcyjności lub konieczności wykluczenia zwierzęcia z produkcji na czas leczenia antybiotykami. Celem operacji było podniesienie świadomości hodowców, że profilaktyka oraz szybka reakcja na pogarszający się stan zwierzęcia są kluczowe w hodowli – ograniczają koszty i poprawiają dobrostan zwierząt.
Rozeznanie w terenie działania doradców województwa śląskiego pokazuje, że hodowcy mają znaczne problemy z prawidłową korekcją racic. Dzięki zdobytej podczas warsztatów wiedzy i praktyce będą mogli samodzielnie identyfikować i rozwiązywać problemy zdrowotne zwierząt we własnych gospodarstwach. Wszyscy uczestnicy po zakończeniu warsztatów otrzymali zaświadczenia uczestnictwa wręczone przez Państwo Weihs.
Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego WPR 2023-2027. II Schemat Pomocy Technicznej – Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich +. Operacja opracowana przez Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
EDYTA PŁAZAK-KOWAL
Dział Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa
Fot. EDYTA PŁAZAK-KOWAL
Chcesz zostać Partnerem KSOW+ – zarejestruj się na stronie ksowplus.pl